لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

«دین» به مثابه اعتقاد و روش زیست و «هنر» به عنوان تجلی کالبدی و مادی اعتقادات و باورها از دیرباز در معنا بخشیدن به زندگی انسان ایفای نقش نموده اند. به این ترتیب، ارتباط دین و شقوق مختلف هنر و به عبارتی، مراتب مختلف توجه به هنر، در همه ادیان با شدت و ضعف های متفاوت وجود داشته است. هدف از این تحقیق رهیافت دین و اصولش در ساختار هنر اسلامی است. در پژوهش حاضر با روش تحلیلی و مطالعات کتابخانه ای به بیان مطلب پرداخته شد. نتایج بدست آمده این پژوهش نشان می دهد ارائه دین در قالب هنر می تواند دین وهنر را به کمال مطلوب و آرامش حقیقی نزدیک کند. جایگاه هنر بر اساس ویژگی های هردین متفاوت است. استفاده از دین در هنرهای دینی و قدسی که در آن امر الهی حاضر باشد، مقدس است. انسان برای مرتفع نمودن نیازهای خویش به تغییر شکل ماده و آماده نمودن آن برای استفاده خود در جهت رسیدن به کمال دست زد. انسان که حقیقت را باطن عالم خارج می داند که در وراء محسوسات او قرار دارد، برای معرفی این حقیقت، دست به خلق آثاری می زند که چیزی جز هنر نیستند.

در این جهان معماران همواره در پی یافتن راه کارهای جدید برای یافتن زندگی مطلوب انسان بوده اند. از آنجا که نقاط ضعف و قوت یک ساختمان بر زیست بوم جهان تاثیر مستقیم خواهد داشت وظیفه ای بس حساس بر عهده معماران است. همواره معماری با دو مقوله تکنیک ساخت و ایدئولوژی شکل دهی به صورت مکان در گیر بوده است که در این میان پایداری جز الگوهای بنیادین طراحی می باشد. پس از مطرح شدن معماری پایدار، راهکارهای بسیاری توسط مجامع بین المللی برای حل بحران های معاصر ارائه شده است ولی همواره مشکلات بسیاری در ایجاد معماری پایدار وجود دارد. پایداری به معنی ایجاد فرآیندی قابل تکرار میباشد و مفهومی است که بیشتر به عنوان اندازه ارزش یک روش به کار برده می شود با این نگرش درک اصول و ارزش های تکرار پذیر معماری بومی بسیار با ارزش میباشد. توجه به فرهنگ ویژگی های بومی و ویژگی های گذشته بهره گیری از انرژی های تجدید شونده و پرهیز از بکارگیری انرژی های تجدیدناپذیر از اصول توسعه پایدار است. قدری تامل در معماری پایدار و اصول ان ما را به معماری بومی (مربوط به گذشته کشورمان) خواهد رساند مقوله معماری بومی در اصل رسیدن به معماری پایدار است. معماری بومی در ایران نه تنها پاسخگوی نیاز های انسان بود بلکه فراتر از آن در جهت رشد و تعالی آن نیز عمل می نموده است. روش این مقاله میبتی بر اسناد کتابخانه ای میباشد و رویکردی توصیفی دارد. هدف از این مقاله درک اصول معماری بومی و شناساندن اصول و ارزش های نهان در آن در جهت تحقق معماری پایدار می باشد.

همواره آدمی برای پاسخگویی به نیازهای خود در اندیشه ایجاد فضایی بوده که در آن با درک آرامش، امنیت و حسن تعلق آخرین پاسخ که نه بهترین پاسخ را پیدا نماید. عنصر لاینفک در رابطه با انسان طبیعت است و طبیعت قانون حاکم بر زندگی انسان است تفکری که به شدت در معماری سنتی ایران تجلی یافته است و در وسعتی فراتر از ایران معماران بزگی چون فرانک لویدرایت پیوند معماری با طبیعت (معماری ارگانیک) را به شدت مورد توجه قرار داده اند. او می گوید: هیچ خانه ای نباید در روی تپه باشد بلکه باید جزیی از آن و برآمده از طبیعت باشد و متعلق به آن، تا تپه و خانه با هم زندگی کنند و خوشحالی هر یک به لحاظ وجود دیگری باشد (معماری اصیل ایرانی). زمانی معماری، پایدار می ماند که به موازات طبیعت و نه عمود بر آن باش د. طبیعت قانونی با ارزشهای ثابت و کویر، زمین و آسمان و حد فاصل این دو است.عامل مهم شکل دهی معماری کویر، اقلیم و آب است و ارزشهای موجود در کویر؛ سکوت، عروج، خلوص، صلابت، تنهایی و نظم است. ارزشها و اصول در معماری جهان و ایران مشترک است و آن انسان می باشد. طبیعت کویر یکی است ولی نحوه برخورد، با توجه به فرهنگهای متفاوت، شکل متفاوتی به خود می گیرد، حال آن که ماهیت آن یکسان است. کویر به دست هنرمند توانای ایرانی شکل «خاک»، ایران گنجینه ای از معماری است که الماس هایش خمیرمایه وجودی گرفته است. توانای عاشق در ت مامی مراحل زندگی، تحت تاثیر شریعت (اصول الهی) بوده و اصول الهی همان اصول حاکم بر طبیعت است. نمونه ای از ابتکار این هنرمند ایرانی در توافق و هماهنگی ویژگی های کویر، استفاده از حیاط مرکزی است ارتباط طبیعت با معماری ایرانی در داخل و خارج، فضا حایز اهمیت است. خارج طبیعت و داخل انسان، که همان طبیعت است. معماری پایدار بایستی گویای ارزشهای نهفت ه آن باشد و برای رسیدن به مفاهیم و ارزشهای پایدار بایستی به بطن آن وارد شد و اصول هر چیز را به اصل آن برگرداند. ارزشهای پایدار در حیاط مرکزی را می توان با تقارن آغاز نمود. ارزش بنادین توحید که نمادی از وحدت است، در عرفان ایرانی عدد 4 ارزش خاصی دارد که در اصل مقاله به آن بیشتر خواهیم پرداخت.پیوند با طبیعت بیرون (زندگی محدود انسان و بازگشت به اصل خود) پیوستگی (یکی از شاخص های اصیل معماری سنتی)، پیوند با طبیعت بیرون و زیبایی درون (ارزش بیشتر درون که زیبایی از دل بر آید). وابستگی با خدا (اصل اولیه) و تناسبات بین حجم و خطوط، از دیگر ارزشهای پایدار حیاط مرکزی است عناصر پایدار به باور خلاصه حوض، ایوان و درختان سبز و گل و گیاه است. معماران برای این که بتوانند باز هم معماری پاید ار ایجاد نمایند بایستی اصول سنت را در نظر داشته باشند. منظور تقلیدی نیست که به وفور دیده می شود و چنانچه مولوی فرمود. خلق را تقلیدشان بر باد داد ای دو صد لعنت بر این تقلید باد عشق هایی کز پی رنگ بود عشق نبود، عاقبت ننگی بود امروزه بنا تنها به فکر سود دهی است و چه زیبا گفت انون: شیرینی قیمت ارزان بزودی فراموش می شود ولی تلخی کیفیت پایین هیچ گاه فراموش نمی شود پس تنها به نقطه نظر درآمد نیاندیشیم.